ÎTİKÂF NEDİR?

ÎTİKÂF NEDİR?

Îtikâf lugatte bir şeye devam etmek, bir yerde kendini hapsederek durup beklemektir. İslâm dîninde ise îtikâf, Cemaatle beş vakit namaz kılınan câmi-mescid veya bu hükümdeki bir yerde îtikâf niyetiyle durmak demektir.

Şerî ıstılahta ise itikâf; cemaatle beş vakit namaz kılınan câmi-mescid veya bu hükümdeki bir yerde itikâf niyetiyle (ibâdet ve tâat kastıyla), bir süre durup oturmaktır. Evlerde ise yalnız kadınlar itikâf edebilirler. Bu ibâdeti îfa eden kimseye de, mutekif yani itikâf yapan denir.

Kadınlar evlerinde namazgâh edindikleri oda veya köşelerinde îtikâfa girerler.

Îtikâf, kitap ve sünnetle meşrûdur. İhlasla yerine getirildiği takdirde amellerin en şereflilerindendir. Îtikâf, kalbi dünya işlerinden boşaltmak, nefsi Mevlâya teslim etmek gibi bir güzelliği vardır. Îtikâfa giren, ALLAHın evinde ibâdete devam edip onun metîn kalesine ilticâ etmiş olur. İslâm büyüklerinden Atâ rahimehullah şöyle diyor:Îtikafta bulunan Müslüman, büyük bir kapı önünde hâcet dileyen kimseye benzer. Sanki, Rabbim beni mağfiret etmedikçe buradan ayrılmam demektedir.

Îtikâf, sayesinde müminin mâneviyâtı yükselir, kalbi nurlanır, İlâhî feyizlere mazhar olur.

Îtikâf; vâcip, sünnet-i müekkede ve müstehap olmak üzere üç kısma ayrılır.

Nezredilen îtikâf vâciptir. Vâcip olan îtikâfın sıhhati için oruçlu bulunmak lâzımdır; ancak orucun sehven bozulması îtikâfa zarar vermez. Diğer îtikâflar içinse oruç şart değildir. Çünkü onlar için bir müddet yoktur. Hatta câmiden çıkıncaya kadar bile îtikâfa niyet edebilir. Ramazân-ı şerifin son on gününde îtikâf, kifâye yoluyla müekked bir sünnettir. Buhârî ve Müslimde rivâyet üzere Peygamberimiz (s.a.v.), Medîneyi teşriflerinden vefatlarına kadar Ramazanın son on gününde îtikâfa devam etmişlerdir. Bunun için Zührî (rh.) demiştir ki, Acaba insanlar îtikâfı nasıl terkediyorlar? Halbuki Resûlüllah (s.a.v.), bazı şeyleri yapar, terkederdi. Îtikâfı ise, vefatlarına kadar terketmediler. (Buhârî, îtikâf, 6; Müslim, îtikâf 5) Şayet bir memlekette hiç kimse itikâfta bulunmayacak olursa, umûmî felâketler zuhûr eder. Gelmesi muhtemel bu felâket ve belâları defetmek için, mutlaka itikâf yapılmalıdır.

Mutekif, tuvalet ihtiyacı gibi tabiî, câminin yıkılması gibi zarûri, bir zâlimin zorla câmiden gibi cebrî yahut nefsi ve malı hakkında korku bulunması gibi sebepler dışında câmiden çıkamaz. Şâyet çıkarsa vâcip olan îtikâf fâsid, diğer îtikâflar da son bulmuş olur.

Îtikâfta bulunan kimse; yemeyi-içmeyi, uyumayı, kendisi ve âilesi için muhtaç olduğu alış-verişi câmide yapabilir. Fakat ticaret maksadıyla mal hazırlamak, alış-veriş etmek, ibâdet ve tâat inancıyla susmak, veya mâlâyâni konuşmak mekruhtur.Cinsî temasta bulunmak ise, veya inzalle neticelenen şeyler haram olup îtikâfı bozar.

Bir itikâfın en az müddeti, İmâm Ebû Yûsuf (rh.)a göre, bir gündür. İmâm Muhammed (rh.)e göre ise, az bir zamandır. Bu itibarla, câmilere-mescidlere girerken, Buradan çıkıncaya kadar itikâfa niyet ettim denilebilir. Böylece oralarda konuşacağımız dünya kelâmı da haram olmaktan çıkar. Zira aksi takdirde, ibâdethânelerde dünya kelâmı konuşmak helâl olmaz.

Ancak burada dikkat etmemiz gereken bir husus var; o da, niyetteki çıkıncaya kadar ifadesini unutmamak... Şayet bu kayıt söylenmezse, niyet mutlak olur. Mutlak itikâf ise, yukarıda da ifade ettiğimiz üzere, on gündür. O takdirde, Mutlak kemâle masruftur kâidesince, itikâfta on gün durmak îcap eder.